|
|
|
| Emlak satarken dikkat edilmesi gereken hususlar asagida listelenmistir. |
| |
a) EMLAKGIN TAPUDAKI
SATIS DEGERI
2001 yilinda satilacak olan emlak kaça satilacak olursa
olsun tapuda ''asgari bir deger'' göstermek gerekiyor.
Satis sirasinda emlakin 2000 yilindaki emlak vergisine
esas degerini asgari yüzde 56 oraninda arttirmak zorunlulugu
var. Örnegin , 2000 yilindaki emlak vergisi degeri 100
milyar lira olan emlak 2001 yilinda satarken ister Ocak
ayinda ister Haziran yada Aralik ayinda satilsin , alim
satima esas tapu degerini asgari 156 milyar lira göstermek
gerekiyor. Kuskusuz bu degerin üzerinde gösterilmesinde
herhangi bir sakinca yok . yani 200 milyar lirada gösterilebilir.
Ancak ona göre harç ödenir.
b) EMLAKGIN GERÇEK SATIS
DEGERI
Emlakginizin, gerçek satis degerinin , tapu harcina
esas olan degerin altinda olmasi halinde gerçek alim
satim bedelinin , tapu senedinde ayrica gösterilmesinin
satici tarafindan talep edilmesi gerekiyor. Bu durumda
, tapu harcina esas olan tutar üzerinden harç alinir
, ancak tapu senedinde gerçek satis bedeli yazilir.
c) ÖDENECEK HARÇ
Emlak satisinda , hem satici hem de alici , tapu harcina
esas deger üzerinde, binde 15 oraninda harci ayri ayri
öderler.
d) KAZANCIN GELIR VERGISI
Emlak satisinda , hem satici hem de alici , tapu harcina
esas deger üzerinde, binde 15 oraninda harci ayri ayri
öderler.
e) SIRKETLERIN GAYRIMENKUL
SATISI
Sirketlerin ,aktifinde kayitli olan gayrimenkulleri
elden çikarmalari halinde,beyan edecekleri asgari deger,
ödeyecekleri harç orani aynen yukarida oldugu gibidir.
Sirketler emlakgin satisi nedeni ile fatura düzenlemek
ve ayrica KDV tahsil etmek zorundadirlar. EmlakGin satisindan
dogan kazanç da vergiye tabidir.
Kurumlar vergisi mükellefi olan sirketler,en az 2 yildir
isletmelerinin aktifinde kayitli olan emlaki sattiklarinda
, satistan dogan kazanci sermayelerine eklerlerse :
1- Emlak satis kazanci nedeni ile kurumlar
vergisi ödemezler.
2- Tapu harci ödemezler.
3- Satis islemi de KDV ye tabi tutulmaz.
Ancak satistan dogan kazanç nedeni ile yüzde 15 stopaj
öderler.
f) SATISIN BELEDIYEYE
BILDIRILMESI
Emlakgini satanlar , ilerde emlak vergisine çöp vergisine
yönelik bir takiple karsilasabilirler. Bunu önlemek
için emlakgin satisini yaptiktan hemen sonra ilgili
belediyeye bir dilekçe ile durumu bildirmelerinde yarar
vardir.
g) EMLAK SATANLARIN KAZANÇ
VERGISI
Emlak edinme) tarihinden itibaren 4 yil geciktikten
sonra satilmasi halinde kaç liraya satilirsa satilsin
gelir vergisi ödenmeyecek.
Satilan emlakgin edinme tarihten itibaren 4 yil içinde
satilmasi halinde ise ortaya çikan kazanç nedeni ile
, gelir vergisi ödenmesi söz konusu olabilecek.
Ancak emlak miras yada hibe yoluyla edinildigi durumlarda
satis bedeli kaç milyar lira olursa olsun gelir vergisi
ödenmez.
1-) Kazancin hesabi ve Vergisi
Deger artisi kazanci olarak nitelendirilen emlak satisi
kazanci ( 4 yil içinde satilan) emlaklar için söz konusu.Bu
süre geçtikten sonra emlak kaç liraya satilirsa satilsin
gelir vergisi ödenmez
Kazancin hesaplanmasinda emlak vergisi beyannamesi esas
aliniyor. Örnegin 1998 yilinda verilecek emlak vergisi
beyannamesinde gösterilen deger ''maliyet bedeli'' olarak
göz önüne aliniyor. Bu bedel , ekim 1998'den itibaren
devlet istatistik enstitüsünce (DIE) belirlenen ''toplam
esya fiyat endeksindeki (TEFE) artis oraninda artirilarak''
tespit olunuyor.
1999 yili kasim ve aralik ayinda emlak vergisi beyannamesini
yenileyenlerin yenileme yada yükseltme beyanlari degil
1998 yili beyani esas aliniyor. Baska bir anlatimla
gelir vergisi yönünden kasim ve aralik 1999'da yükseltilen
emlak vergisi beyanlari hiçbir ise yaramiyor.1998'den
sonra alinan emlaklarin ise iktisap bedeli yine DIE
tarafindan belirlenen TEFE artis oraninda yükseltilerek
maliyet bedeli bulunur. Maliyet bedeli ile satis bedelinin
kiyaslanmasi sonucu 3,5 milyar lirayi asan bir kazanç
ortaya çikarsa bu kazanç gelir vergisine tabi olur.
2-) Verginin Hesabi
Emlakgin satisindan dogan ve 3,5 milyar lirayi asan
kazanç kismi üzerinden ,Gelir vergisi Kanunu'ndaki vergi
yüzde 20-45 arasinda degisen gelir vergisi hesaplanir.
Gelir vergisinin yüzde 10'u kadar da ''fon payi'' tahakkuk
ettirilir.
SONUÇ: Emlak alim-satiminda
, çok sayida vergi ve harç ile baglantili özel durumlar
söz konusu. Alim-satim islemleri sirasinda ve sonrasinda
bunlarin göz önüne alinmasi ve o yönde islem yapilmasi
, cezali uygulamalarla ve vergilerle karsilasmayi önleyebilecek. |
|